Araşdırma: Çay içməyin uzunömürlülük və xəstəliklərə qarşı mümkün faydaları ortaya çıxdı

Çay qlobal miqyasda geniş istehlak edilən içkilərdən biri olmaqla yanaşı, sağlamlığa bir sıra potensial müsbət təsirləri ilə də diqqət çəkir. Son elmi araşdırmalar çayın ürək-damar sağlamlığı, metabolik proseslər və psixoloji rifah üzərində faydalı təsir göstərə biləcəyini ortaya qoyub.
AFTV.az “The İndependent” nəşrinə istinadla xəbər verir ki, 2022-ci ildə aparılan genişmiqyaslı bir tədqiqatın nəticələrinə əsasən, gündə iki və ya daha çox stəkan çay içən insanların ümumi ölüm riskinin 9-13 faiz azaldığı müəyyən edilib. Bununla belə, Britaniya Ürək Vəqfi bu nəticənin səbəb-nəticə əlaqəsini tam təsdiqləmədiyini bildirir. Bununla belə, bir çox mütəxəssis çayın tərkibindəki antioksidant və digər bioaktiv komponentlərin sağlamlığa töhfə verdiyini vurğulayır. Qara çayın tərkibindəki antioksidantlar, xüsusilə flavonoidlər, ürək-damar xəstəlikləri, bəzi xərçəng növləri və 2-ci tip şəkərli diabet riskini azaltmağa kömək edə bilər. 2017-ci ildə aparılan bir araşdırmaya görə, müntəzəm çay istehlakı ürək xəstəliyi riskini 8 faiz, infarkt riskini isə 10 faiz azalda bilər. Bundan əlavə, qara çayın qan təzyiqi və xolesterin səviyyəsini tənzimləməyə müsbət təsir etdiyi göstərilib. Eyni zamanda, yaşıl çayın iltihabi proseslərə qarşı təsirli olduğu və xərçəng riskini azaltmağa kömək etdiyi bildirilir. Avstraliyanın Nyukasl Universitetinin qidalanma üzrə mütəxəssisi Quan Vuongun araşdırmalarına görə, yaşıl çayın tərkibindəki katexin adlı antioksidant maddələr yüksək səviyyədə qorunur. Qara çay emal proseslərindən keçməsinə baxmayaraq, antioksidant xüsusiyyətlərini qismən saxlayır.
Tədqiqatlar göstərir ki, çayın tərkibindəki polifenollar bağırsaq mikroflorasına müsbət təsir göstərə bilər. Bu maddələr faydalı bakteriyaların artmasına şərait yaradır, eyni zamanda, zərərli bakteriyaların çoxalmasının qarşısını alır. 2017-ci ildə aparılmış bir tədqiqat həm yaşıl, həm də qara çayın arıqlama prosesinə kömək etdiyini və bağırsaq sağlamlığını dəstəklədiyini ortaya qoyub. Bədənin ümumi sağlamlığını qorumaq üçün kifayət qədər maye qəbul etmək vacibdir. Su əsas nəmləndirici mənbə hesab olunsa da, mütəxəssislər çayın da bədən üçün lazımi nəmləndirməni təmin edə biləcəyini bildirirlər.
Dietoloq Caroline Thomasonun sözlərinə görə, çayın tərkibindəki kofein sidikqovucu təsir göstərə bilsə də bu, bədəni susuzlaşdırmır. Nyukasl Universitetindən Emma Beckett isə vurğulayır ki, orqanizmdə suyun balanslı dövranı toksinlərin xaric olunmasına və elektrolit səviyyəsinin qorunmasına kömək edir. Çayın diqqəti artırdığı və psixoloji rifaha töhfə verdiyi də müxtəlif araşdırmalarla sübut olunub. Qara və yaşıl çayın tərkibindəki L-theanine amin turşusu və kofein sinergetik təsir göstərərək diqqəti artırır və beyin funksiyalarını gücləndirir. Qəhvədən fərqli olaraq, çayda olan kofein daha yavaş sorularaq daha uzun müddət davam edən enerji təmin edir. Bundan əlavə, 2018-ci ildə aparılan bir tədqiqat qara çayın aromasının idrak tapşırıqları zamanı stressi azaltdığını göstərib. Çobanyastığı çayının sakitləşdirici təsiri, nanə çayının isə təravətləndirici və diqqət artırıcı xüsusiyyətlərə malik olduğu bildirilib.
Elmi araşdırmalar çayın ürək-damar sağlamlığını dəstəkləyə, bağırsaq mikroflorasını tarazlaya, nəmləndirməyə kömək edə və psixoloji rifaha müsbət təsir göstərə biləcəyini ortaya qoyur. Ümumilikdə, sağlam qidalanma, müntəzəm fiziki aktivlik və keyfiyyətli yuxu kimi faktorlar uzun ömür üçün həlledici rol oynayır.